BIGTRUCK REPORTAGE
AI HELPT BIJ HET ONTWERPEN VAN VRACHTWAGENS
BIGTRUCK REPORTAGE
AI HELPT BIJ HET ONTWERPEN VAN VRACHTWAGENS
Een computer kent geen creativiteit. Toch kan Artificial Intelligence (AI) helpen bij de ontwikkeling van nieuwe vrachtwagens, stellen DAF-ontwerper Bart van Lotringen en Peterbilt-ontwerper Daniel Darancou. In het DAF Museum legden ze het ons uit.
Tot eind april is in het DAF Museum een unieke tentoonstelling te zien. ‘Design met Artificial Intelligence – Verleden en Toekomst’ geeft een unieke inkijk in het ontwerpproces bij DAF. Met AI zijn ontwerpen uit het verleden tot leven gewekt. Foto’s van vroeger zijn met AI omgezet in bewegende beelden. Ook bekende en minder bekende ontwerpen van DAF vrachtwagens krijgen op deze manier een ander gezicht.
DAF 95
Vroeger werden vrachtwagens ontworpen op grote tekentafels. Dit geldt bijvoorbeeld voor de iconische DAF 95. De eerste schetsen hiervan zijn gemaakt door Giorgetto Giugiaro van Italdesign. Deze legendarische ontwerper is de vader van de Volkswagen Golf en de Fiat Panda, maar ook van de Scania 2-serie. Ook voor DAF ontwierp hij een cabine met veel rechte lijnen.
Onlangs ontving DAF-ontwerper Bart van Lotringen enkele originele, tot dan toe nog onbekende tekeningen. De ontwerpen lijken nog niet echt op de DAF 95 die we kennen. In 1984 besloot DAF een eigen Design Center op te richten. Hier werden de ontwerpen van Giugiaro door John de Vries, DAF's eerste designchef, aangepast tot de vrachtwagen die in 1988 Truck of the Year werd. Alle vrachtwagens van DAF worden vanaf dat moment in het eigen Design Center ontworpen.
Het allereerste ontwerp van de 95, door Giugiaro
De drie cabine groottes bestemd voor de 95-serie, later de 45/55, 65/75/85 en 95
Ontwerpen die uiteindelijk niet in productie gingen
ZEVENSTREPER
Van de allereerste vrachtwagen die DAF presenteerde, de zevenstreper uit 1949, zijn geen originele ontwerptekeningen meer bewaard gebleven. Voor de tentoonstelling in het DAF Museum wilde het ontwerpteam van DAF toch iets doen met deze bekende vrachtwagen, waar het allemaal mee begon. Met behulp van AI werd een moderne versie van de zevenstreper ontworpen. Het resultaat is een eigentijds ogend vrachtwagentje, dat helemaal niet zou misstaan op de Nederlandse wegen.
De ontwerper gaf AI de opdracht om kenmerkende eigenschappen zoals de enkele koplampen en de grille te behouden en te moderniseren. Ook moest het ontwerp afgestemd worden op een elektrische aandrijflijn. Buiten deze bijzondere kenmerken heeft de moderne DAF zevenstreper een vrij generiek ontwerp gekregen. Dat is uiteindelijk hoe AI werkt: de computer zelf bedenkt niets nieuws maar combineert alles wat in zijn trainingsdata voorkomt.
VEEL SNELLER
Toch gebruiken ontwerpers AI wel voor hun werk, maar dan ter ondersteuning. Design directeur Bart van Lotringen onderzoekt graag de mogelijkheden die AI biedt. “Ontwerpen is een tijdrovend proces. Van een ontwerptekening moest vroeger een CAD-model worden gemaakt, waarna een kleimodel gefreesd werd. Op dat moment kon je het ontwerp pas van alle kanten bekijken om te zien of iets in het echt ook werkt”, legt hij uit. “Daardoor duurde het ontwerpen van een vrachtwagen maanden, soms wel jaren. Bij elke wijziging moest je letterlijk terug naar de tekentafel.”
Met AI kan dit proces een stuk sneller, legt Van Lotringen uit. “Nu geef je een 3D-printer aan het eind van de werkdag opdracht om een model te printen. De volgende ochtend is dit klaar en kun je kijken of je ontwerp is zoals je in gedachten had. Op deze manier duurt het proces in de eerste conceptfase slechts dagen, geen maanden.” Door deze snelheid is het veel makkelijker om iets nieuws te proberen. Als het niet blijkt te werken, is er immers niet veel tijd verloren.
VISIE BLIJFT NODIG
Hierbij is het wel belangrijk om AI in toom te houden, vertelt Van Lotringen. “AI kan zelf niet ontwerpen. Er zit geen kennis in van aerodynamica, ergonomie en tal van andere aspecten, die in mijn dagelijkse leven als designer ook nog eens gecombineerd moeten worden. Je hebt altijd iemand met kennis en visie nodig, die de computer vertelt wat hij moet doen.”
Dit demonstreert Bart met een voorbeeld. Aan de hand van een eigen tekening van een sportauto heeft hij AI gevraagd om een realistische afbeelding te maken. Des te meer AI zelf mag bedenken, des te generieker de auto wordt. Bart: “Op basis van de data, waarop het getraind is, en deze eigen input, maakt AI een mix van modellen. Door de goede keuzes te maken en de eigen inbreng goed te definiëren, kan AI je helpen tot een ontwerp te komen waarin je jouw handtekening terugziet.”
MARTELEN
AI is een geweldig hulpmiddel voor een ontwerper, stelt ook Daniel Darancou, hoofdontwerper van Peterbilt. Speciaal voor de tentoonstelling in het DAF Museum is hij naar Eindhoven afgereisd. Net als DAF is Peterbilt onderdeel van PACCAR, dus de ontwerpers werken veel samen. Darancou heeft een duidelijke visie van de vrachtwagen van de toekomst. Ze lijken totaal niet op de vierkante Peterbilt-vrachtwagens die we kennen, maar het zijn gestroomlijnde wagens met scherpe lijnen.
“Ik ben helemaal niet zo goed in tekenen”, vertelt Darancou. “Daarom had ik altijd moeite om mijn wilde ideeën op papier te zetten. Met AI heb ik dat probleem niet meer. Ik geef soms opdrachten waarbij ik denk: dat gaat de computer nooit lukken. Ik noem dit het martelen van het algoritme. Ik dwing AI iets te doen wat eigenlijk niet kan. Dit levert de beste output op. Soms is het resultaat nog beter dan het beeld in mijn hoofd.”
Ontwerpen door Darancou
MOOIE TIJDEN
Dankzij AI kan iedereen goede ideeën omzetten in mooie beelden, stellen beide ontwerpers. Hierdoor kan iedereen ontwerpen. Volgens Van Lotringen en Darancou breken er dan ook mooie tijden aan. Er is veel meer mogelijk dan vroeger. AI maakt het mogelijk de meest extreme ideeën eenvoudig uit te werken. Ontwerpers hoeven niet meer op veilig te spelen om tijd te besparen. Darancou: “Met AI kunnen we echt onze dromen visualiseren.”
Tekst: Maarten van der Westen
Foto’s: DAF Museum, Maarten van der Westen